Kalkulator walutowy NBP: Jak przeliczać faktury zagraniczne w 2026 roku? Zasady i kursy średnie

W dobie globalizacji nawet małe lokalne firmy coraz częściej wystawiają faktury w Euro lub kupują usługi subskrypcyjne w Dolarach. O ile sama transakcja jest prosta, o tyle jej zaksięgowanie w polskich złotych (PLN) bywa pułapką. Urząd Skarbowy wymaga precyzji co do czwartego miejsca po przecinku, a pomyłka w wyborze dnia kursu może skutkować koniecznością korygowania deklaracji VAT. Jak działa kalkulator walutowy NBP w świetle przepisów podatkowych i jaki kurs zastosować, by spać spokojnie?

Przeliczanie walut w pigułce – kalkulator walutowy NBP

• Zasada ogólna: Do przeliczenia kwot na fakturze stosuje się średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego.
• Wymóg prawny: Na fakturze wystawionej w walucie obcej, kwota podatku VAT musi być wykazana w PLN.
• KSeF: Faktury ustrukturyzowane wymagają podania kursu przeliczeniowego wprost w strukturze pliku XML.

1. Złota zasada „D-1”: Jaki kurs NBP wybrać? Jak działa Kalkulator walutowy NBP

Najczęstszym błędem przedsiębiorców jest pobieranie kursu z dnia wystawienia faktury. To błąd. Zgodnie z ustawą o VAT (oraz ustawami o PIT/CIT), kluczowa jest zasada dnia poprzedzającego.

Kalkulator walutowy powinien być ustawiony na:

1. Średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego (zazwyczaj dzień dostawy towaru lub wykonania usługi).
2. Jeśli fakturę wystawiono przed dostawą/usługą – stosujemy kurs z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury.

Przykład: Wykonałeś usługę programistyczną dla klienta z Niemiec w piątek, 20 marca 2026 r. Fakturę wystawiasz w poniedziałek, 23 marca. Do przeliczenia przychodu na PLN bierzesz kurs średni NBP z czwartku, 19 marca (ostatni dzień roboczy przed wykonaniem usługi).

2. Różnice kursowe – zmora księgowych

Przeliczenie faktury to jedno, a realny wpływ pieniędzy na konto to drugie. Między dniem wystawienia faktury (kurs NBP) a dniem zapłaty (kurs banku) kurs waluty ulegnie zmianie.

Powstają wtedy podatkowe różnice kursowe:

• Dodatnie: Gdy otrzymasz więcej złotówek niż wynikało z faktury (np. kurs Euro wzrósł). To Twój przychód, który trzeba opodatkować.
• Ujemne: Gdy otrzymasz mniej złotówek (kurs spadł). To Twój koszt uzyskania przychodu.

Dlatego w 2026 roku warto korzystać z kont walutowych i kantorów internetowych, by minimalizować straty na spreadach bankowych.

👉 Więcej o zarządzaniu pieniędzmi w firmie przeczytasz w artykule: Płynność finansowa w małej firmie w 2026 roku.

3. Faktura w walucie a Biała Lista i VAT

Jeśli wystawiasz fakturę w walucie obcej dla polskiego kontrahenta (np. w Euro), musisz pamiętać o dwóch żelaznych zasadach:

1. VAT w PLN: Kwota netto może być w Euro, kwota brutto też, ale kwota podatku VAT musi być wyrażona w polskich złotych. To na podstawie tej kwoty nabywca odliczy podatek.
2. Split Payment: Jeśli faktura podlega pod mechanizm podzielonej płatności, kwotę VAT należy wpłacić na rachunek VAT w złotówkach, nawet jeśli sama płatność za towar idzie w Euro.

Warto też sprawdzić kontrahenta przed transakcją walutową. Zobacz: Jak sprawdzić NIP i zweryfikować firmę w UE (VIES).

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o kalkulator walutowy NBP

Jaki kurs zastosować, gdy fakturę wystawiam w sobotę?

NBP nie publikuje tabel kursowych w soboty, niedziele i święta. Jeśli obowiązek podatkowy (lub wystawienie faktury) przypada na sobotę, niedzielę lub poniedziałek rano (przed ogłoszeniem nowej tabeli), stosujesz kurs średni NBP z piątku (lub ostatniego dnia roboczego przed weekendem).

Czy mogę stosować kurs EBC zamiast NBP?

Tak. Przepisy VAT pozwalają na stosowanie kursu wymiany opublikowanego przez Europejski Bank Centralny (EBC). Zasada jest taka sama – ostatni kurs wymiany opublikowany przez EBC w dniu poprzedzającym dzień powstania obowiązku podatkowego. W praktyce jednak większość polskich firm MŚP trzyma się kursów NBP dla spójności z podatkami dochodowymi.

Co to jest tabela A i tabela C NBP?

• Tabela A: Zawiera kursy średnie walut obcych. To z niej korzystasz do przeliczania faktur VAT i PIT/CIT.
• Tabela C: Zawiera kursy kupna i sprzedaży. Stosowana jest rzadziej w podatkach, głównie przy wycenie własnych środków pieniężnych w kasie lub banku przy niektórych metodach księgowych. Do faktur zawsze używaj Tabeli A.