Wzór umowy zlecenie z omówieniem 2026: Jak bezpiecznie zatrudniać bez etatu? ZUS i pułapki.
Choć rynek pracy w 2026 roku coraz mocniej skręca w stronę kontraktów B2B, klasyczna umowa zlecenie wciąż pozostaje najpopularniejszą formą współpracy z nieregularnym personelem, studentami czy specjalistami od zadań doraźnych. Jest elastyczna i tańsza od etatu, ale dla pracodawcy (Zleceniodawcy) stanowi pole minowe. Błędne zapisy mogą skutkować uznaniem jej za stosunek pracy, a brak ewidencji godzin to prosty mandat. Jak powinien wyglądać poprawny wzór umowy zlecenia i o czym pamiętać przy jego wypełnianiu?
Wzór umowy zlecenie w pigułce:
- Podstawa prawna: Kodeks cywilny (Art. 734), a nie Kodeks pracy.
- Istota: Zobowiązanie do „starannego działania”, a nie do osiągnięcia konkretnego rezultatu.
- Składki: Co do zasady oskładkowana (ZUS), z wyjątkiem studentów do 26. roku życia.
- Płaca: Obowiązuje minimalna stawka godzinowa.
1. Co odróżnia umowę zlecenie od etatu? (Nie wpadnij w sidła PIP)
Najważniejszą częścią wzoru umowy zlecenia jest to, czego w nim… nie ma. Aby umowa była bezpieczna prawnie, nie może nosić znamion stosunku pracy.
Czego unikać w treści umowy?
- Podporządkowania: Zleceniobiorca nie może mieć bezpośredniego przełożonego wydającego bieżące polecenia „co i jak ma robić”.
- Sztywnych godzin: Zamiast „praca w godzinach 8:00-16:00”, wpisz „dostępność w przedziale czasowym” lub „wykonanie zlecenia w terminie…”.
- Miejsca: Wskazanie biura jest możliwe, ale warto zaznaczyć, że Zleceniobiorca ma swobodę w doborze metod pracy.
Jeśli kontroler PIP uzna, że Twoje zlecenie to ukryty etat, będziesz musiał zapłacić zaległe składki ZUS, udzielić zaległego urlopu i zapłacić grzywnę.
👉 Wahasz się między formami zatrudnienia? Sprawdź: Umowy cywilnoprawne w 2026: Zlecenie vs Dzieło.
2. Wzór umowy zlecenie – kluczowe elementy
Dobry wzór to taki, który zabezpiecza obie strony. W 2026 roku standardem są umowy zawierane elektronicznie, ale ich treść musi być precyzyjna.
Elementy obowiązkowe:
- Strony umowy: Dokładne dane Twojej firmy i Zleceniobiorcy (PESEL, adres).
- Przedmiot zlecenia: Opisz czynności, np. „obsługa klienta w kanałach social media”, „sprzątanie powierzchni biurowej”. Pamiętaj – to umowa starannego działania.
- Wynagrodzenie: Możesz ustalić stawkę miesięczną lub godzinową.
- Uwaga: Niezależnie od metody, po przeliczeniu wypłata nie może być niższa niż aktualna minimalna stawka godzinowa.
- Czas trwania: Data rozpoczęcia i zakończenia (lub czas nieokreślony).
- Wypowiedzenie: Określ okres wypowiedzenia (np. 1 tydzień), aby uniknąć nagłego porzucenia pracy (Art. 746 KC pozwala na zerwanie umowy natychmiast, chyba że zapiszecie inaczej).
👉 Więcej o kończeniu współpracy przeczytasz tutaj: Wypowiedzenie umowy zlecenia – wzór i zasady.
3. ZUS przy zleceniu – kto płaci, a kto nie?
To najbardziej skomplikowany aspekt. Wzór umowy to jedno, ale zgłoszenie do ZUS (ZUA lub ZZA) to drugie.
Scenariusze w 2026 roku:
- Jedyna praca: Zleceniobiorca podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu. Chorobowe jest dobrowolne (L4 płatne tylko jeśli sam wyrazi chęć). Zdrowotne jest obowiązkowe.
- Student/Uczeń < 26 lat: „Eldorado podatkowe”. Brak składek ZUS i brak podatku PIT (do 85 tys. zł rocznie). Kwota brutto na umowie równa się kwocie netto na rękę.
- Zbieg tytułów (Inna praca): Jeśli Zleceniobiorca pracuje już gdzieś na etacie i zarabia co najmniej pensję minimalną, to od Twojego zlecenia płacisz tylko składkę zdrowotną.
Aby poprawnie wyliczyć kwoty, zawsze korzystaj z aktualnego kalkulatora wynagrodzeń.
4. Ewidencja godzin – załącznik, o którym zapominasz
Wzór umowy zlecenia w 2026 roku musi zawierać zapis o sposobie potwierdzania liczby przepracowanych godzin. Dlaczego? Bo musisz udowodnić, że zapłaciłeś stawkę minimalną. Zazwyczaj jest to prosta tabela (data, liczba godzin, podpis), dołączana do rachunku na koniec miesiąca. Brak tego papierka to ryzyko mandatu do 30 000 zł.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o wzór umowy zlecenie
Czy umowa zlecenie liczy się do lat pracy (stażu emerytalnego)?
Tak, jeśli jest „ozusowana”. Każda umowa, od której odprowadzasz składki emerytalno-rentowe, powiększa kapitał w ZUS. Uwaga: Umowa zlecenie ze studentem (nieoskładkowana) jest „dziurą” w życiorysie emerytalnym – te lata nie liczą się do emerytury.
Czy na zleceniu przysługuje płatne zwolnienie lekarskie (L4)?
Domyślnie – nie. Zleceniobiorca musi złożyć wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Wtedy z jego pensji potrącane jest dodatkowe 2,45%. Prawo do płatnego chorobowego nabywa jednak dopiero po 90 dniach terminowego opłacania składek (tzw. okres wyczekiwania).
Czy umowę zlecenie można zawrzeć ustnie?
Odradzamy. Choć prawo cywilne na to pozwala, w biznesie „papier jest święty”. Bez pisemnej umowy (lub e-mailowej z potwierdzeniem warunków) trudno będzie Ci wyegzekwować jakość pracy, dochodzić odszkodowania czy udowodnić przed PIP, że nie jest to praca na czarno.
Dodaj komentarz