„Duży ZUS” w 2026 roku: bariera 2000 zł pęknie? Znamy prognozowane stawki

Dla przedsiębiorców, którym skończyły się okresy preferencyjne (Ulga na start, Preferencyjny ZUS, Mały ZUS Plus), rok 2026 przyniesie kolejną, bolesną podwyżkę kosztów stałych – Duży ZUS. Standardowe składki ZUS, powiązane z rosnącym przeciętnym wynagrodzeniem, osiągną rekordowy poziom. Ile dokładnie trzeba będzie przelać do ZUS co miesiąc, prowadząc jednoosobową działalność na „pełnych” składkach?

„Duży ZUS” 2026 w pigułce:

• Podstawa wymiaru: 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia na 2026 r.
• Prognoza wynagrodzenia: Rząd zakłada, że średnia pensja wyniesie ok. 9420 zł brutto.
• Nowa podstawa: Składki będą liczone od kwoty 5652 zł (60% z 9420 zł).
• Całkowity koszt: Suma składek społecznych (z chorobowym) i Funduszu Pracy przekroczy 1750 zł miesięcznie, a po doliczeniu składki zdrowotnej – bariera 2000 zł zostanie złamana.

Skąd bierze się podwyżka „dużego ZUS”?

Przedsiębiorcy na „dużym ZUS” nie płacą składek od swojego faktycznego dochodu (jak na etacie), ale od zadeklarowanej podstawy. Ustawowe minimum tej podstawy to 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek ZUS.

Ponieważ pensje w gospodarce szybko rosną, rośnie też ta średnia, a wraz z nią – obowiązkowe daniny przedsiębiorców. W 2026 roku wzrost ten będzie znaczący. Podwyżkę odczują zwłaszcza Ci przedsiębiorcy, którzy dotychczas stosowali „Mały ZUS plus„.

Tabela: Prognozowane składki społeczne na 2026 rok („Duży ZUS”)

Poniższa kalkulacja opiera się na założeniu, że przeciętne wynagrodzenie wyniesie 9420 zł, co daje podstawę wymiaru 5652 zł.

Uwaga: Powyższa kwota nie obejmuje składki zdrowotnej, którą należy doliczyć osobno, zgodnie z wybraną formą opodatkowania (np. ryczałt, liniowy, skala).

Okiem eksperta: Kto nie zapłaci Funduszu Pracy?

Standardowy przelew do ZUS można pomniejszyć o składkę na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy (łącznie 2,45% podstawy, czyli ok. 138 zł w 2026 r.), jeśli spełniasz określone warunki. Zwolnienie przysługuje m.in. przedsiębiorcom, którzy osiągnęli wiek wynoszący co najmniej 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni). Warto sprawdzić swój PESEL, zanim zrobisz przelew.

FAQ – Duży ZUS 2026

Czy opłacanie składki chorobowej przy Dużym ZUS jest obowiązkowe w 2026?

Nie, dla przedsiębiorców ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne. Możesz z niego zrezygnować, by oszczędzić ok. 138 zł miesięcznie (prognoza na 2026 r.), ale pamiętaj, że w takim przypadku nie otrzymasz zasiłku chorobowego (płatnego L4) w razie choroby ani zasiłku macierzyńskiego.

Czy składki ZUS można wliczyć w koszty firmy?

Tak. Zapłacone składki społeczne (emerytalna, rentowa, chorobowa, wypadkowa) oraz Fundusz Pracy można zaliczyć bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodu (KUP) lub odliczyć od dochodu w zaliczce na podatek PIT. Mechanizm ten realnie obniża płacony podatek dochodowy. Uwaga: Składka zdrowotna ma inne zasady odliczania w zależności od formy opodatkowania.

Kto jest zwolniony z opłacania Funduszu Pracy w 2026 roku?

Z opłacania składki na Fundusz Pracy (wynoszącej łącznie z Funduszem Solidarnościowym 2,45% podstawy) zwolnieni są przedsiębiorcy, którzy osiągnęli wiek 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni). Zwolnienie przysługuje od pierwszego miesiąca po ukończeniu tego wieku (lub od następnego, jeśli urodziny przypadają po 1. dniu miesiąca).