Zakładasz firmę w 2026? „Ulga na start” i „ZUS preferencyjny” krok po kroku

Decyzja o założeniu własnej działalności gospodarczej w 2026 roku to nie tylko szansa na niezależność, ale też wyzwanie finansowe. Na szczęście, początkujący przedsiębiorcy mogą liczyć na „miękkie lądowanie” dzięki systemowi ulg w ZUS. Przez pierwsze pół roku koszty są symboliczne, a przez kolejne dwa lata – znacznie obniżone. Jak skorzystać z tego pakietu startowego i ile dokładnie można zaoszczędzić w 2026 roku?

Pakiet startowy JDG 2026 w pigułce:

1. Ulga na start: Przez pełne 6 miesięcy płacisz tylko składkę zdrowotną. Zero składek społecznych.
2. ZUS preferencyjny (Mały ZUS): Przez kolejne 24 miesiące płacisz składki społeczne od obniżonej podstawy (30% minimalnego wynagrodzenia).
3. Warunek: Nie prowadziłeś działalności w ciągu ostatnich 60 miesięcy i nie będziesz świadczyć usług na rzecz byłego pracodawcy (to samo co na etacie).

Krok 1: Ulga na start (pierwsze 6 miesięcy)

To najbardziej komfortowy okres. Rejestrując firmę w 2026 roku z kodem zgłoszenia 05 40, przez pierwsze pół roku jesteś zwolniony z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe) oraz na Fundusz Pracy. Sprawdź wysokość składek ZUS.

Twój jedyny koszt w ZUS to składka zdrowotna. Jej wysokość zależy od wybranej formy opodatkowania:

• Na skali podatkowej: 9% dochodu (min. ok. 373 zł w 2026 r.).
• Na podatku liniowym: 4,9% dochodu (min. ok. 373 zł w 2026 r.).
• Na ryczałcie: Stała kwota zależna od przychodu (prognozowane min. ok. 443 zł).

Wskazówka: Jeśli założysz firmę drugiego dnia miesiąca (np. 2 stycznia 2026), Ulga na start potrwa de facto prawie 7 miesięcy (miesiąc niepełny + 6 pełnych miesięcy).

Krok 2: ZUS preferencyjny (kolejne 24 miesiące)

Po zakończeniu Ulgi na start, musisz przerejestrować się (kod 05 70) na tzw. ZUS preferencyjny. Zaczynasz płacić składki społeczne, ale od bardzo niskiej podstawy.

Podstawa wymiaru to 30% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku.

• Minimalne wynagrodzenie w 2026 r.: 4806 zł.
• Podstawa wymiaru preferencyjnego: 1441,80 zł (30% z 4806 zł).

Zobacz również artykuł: Mały ZUS plus w 2026 roku: limity przychodu i termin zgłoszenia (instrukcja).

Ile wyniosą składki preferencyjne w 2026 roku?

Do tej kwoty należy doliczyć składkę zdrowotną (w pełnej wysokości, tak jak przy Uldze na start). Na ZUS preferencyjnym nie płacisz Funduszu Pracy.

Okiem eksperta: Pułapka „byłego pracodawcy”

Najczęstszym powodem odmowy prawa do ulg na starcie jest współpraca z byłym pracodawcą. Jeśli w 2025 lub 2026 roku byłeś zatrudniony na etacie, a teraz zakładasz JDG, by robić dla tego samego szefa dokładnie to samo (te same obowiązki) – nie masz prawa ani do Ulgi na start, ani do ZUS preferencyjnego. Musisz od razu płacić „Duży ZUS”. ZUS bardzo wnikliwie to weryfikuje.

FAQ – Ulga na Start i ZUS Preferencyjny 2026

Czy podczas Ulgi na start przysługuje darmowa opieka zdrowotna?

Tak. Mimo że nie płacisz składek społecznych, obowiązkowo opłacasz składkę zdrowotną. Dzięki temu masz pełne prawo do korzystania z publicznej służby zdrowia (NFZ) na takich samych zasadach jak inni ubezpieczeni.

Czy mogę iść na płatne zwolnienie lekarskie (L4) mając Ulgę na start?

Nie. Ulga na start zwalnia z opłacania ubezpieczeń społecznych, w tym składki chorobowej. Oznacza to, że w razie choroby nie otrzymasz zasiłku chorobowego od ZUS. Prawo do płatnego L4 możesz nabyć dopiero po przejściu na ZUS Preferencyjny (po 6 miesiącach), pod warunkiem, że zgłosisz się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Jak przedłużyć Ulgę na start o jeden miesiąc?

To popularny trik optymalizacyjny. Ulga na start trwa pełne 6 miesięcy kalendarzowych. Jeśli założysz firmę 1. dnia miesiąca, ulga trwa 6 miesięcy. Jeśli jednak założysz firmę np. 2 stycznia 2026, styczeń nie wlicza się do limitu jako „pełny miesiąc”. W efekcie korzystasz z ulgi przez niepełny styczeń oraz kolejne pełne 6 miesięcy (luty-lipiec), zyskując prawie miesiąc ekstra.